Noël Slangen - Home

Columns

De prins en de duisternis

 

Mag prins Filip zeggen dat roken ongezond is en dat het kanker veroorzaakt? Of is dat een belediging voor de meer dan twee miljoen rokers in dit land? Wij zijn terecht trots op onze Europese cultuur, de waarden waar dit continent voor staat en de samenleving die we dankzij beide hebben kunnen uitbouwen. Blijkbaar heeft ons land een lichtelijk wereldvreemde prins nodig om ons eraan te herinneren dat ons land met de smet van een van de grootste extreem-rechtse partijen van de wereld opgescheept zit. Is de opmars van de gewenning nog te stoppen?

De veroordeling van het Vlaams Blok was een stommiteit. Je laat in een rechtsstaat niet gedurende tientallen jaren een partij bestaan en uitgroeien tot de grootste partij van Vlaanderen, om ze dan te veroordelen voor wat ze al die tijd geweest is. Het lijkt echter alsof uitgerekend die veroordeling een nieuwe opleving heeft ingeluid voor het voormalige Blok. De discussie over mogelijke bestuursakkoorden, de uitnodiging tot een gesprek bij de Vlaamse regeringsvorming en de grote kleurenfoto's van kopstukken in de pers zijn allemaal tekenen dat Vlaanderen gewend is geraakt aan het Blok. Zoals je na een tijdje de opvallende vochtvlek op het keukenplafond niet meer ziet. Het kan geen kwaad om er ons bewust van te zijn dat dat in het buitenland allerminst het geval is. In de Amerikaanse serie The West Wing had men het onlangs nog over de "fascisten in maatpak van the Flemish Blok".

Het Vlaams Blok is nooit een normale partij geweest. En nooit zal het Vlaams Belang een partij zoals de andere zijn. Zelfs als ze ooit 60 procent zou behalen betekent dat daarom niet dat je kunt spreken van een democratische partij. Op een democratische wijze 60 procent van de stemmen vergaren wil niet zeggen dat het programma van een partij fundamenteel-democratisch ís. Net zoals het niet is omdat een auto snel gemaakt wordt dat we van een snelle auto mogen spreken. Je kunt op een snelle manier een trage auto maken, en democratische verkiezingen kunnen een niet-democratische partij aan de macht brengen. Het verleden is ons daarin trouwens voorgegaan. Een miljoen kiezers lijken Vlaanderen in een collectief Stockholm-syndroom gestort te hebben.

Als je vindt dat het Vlaams Belang een partij als alle andere is, is prins Filip inderdaad uit zijn rol gevallen. Maar niet als je met buitenlandse ogen naar dit politieke fenomeen kijkt. Dan is deze partij een politieke aberratie, een ontsporing van ons systeem die geen enkele democraat zou mogen aanvaarden. En dan is het niet meer dan logisch dat een staatshoofd in wording daarover een duidelijk standpunt inneemt. Wat is immers de rol van een staatshoofd als het hem niet meer vergund is om fundamentele universele waarden te verdedigen?

Wat maakt dan wel een ondemocratische partij van het Vlaams Blok? Vergelijkingen tussen het Vlaams Belang en het nazi-regime werden door zijn kiezers terecht als te grotesk afgewezen. Ervan uitgaan dat de kiezers of zelfs de meeste mandatarissen dat nationaal-socialisme aankleven, is een karikatuur en onjuist. De weerzinwekkende finaliteit van het nazi-regime maakt iedere vergelijking onmogelijk. Het lijkt vandaag echter alsof veeleer de afstand tussen de ideologie van het Vlaams Belang en het nationaal-socialisme beklemtoond wordt, en niet de overeenkomsten. Overeenkomsten als het in twijfel trekken van de gelijkheid van alle mensen. Of het antipolitieke populisme, waardoor zowel wie voor als wie tegen de Antwerpse haven is, tegen werkgevers of tegen vakbonden, tegen lossere zeden of tegen staatsbemoeienis allemaal terechtkunnen bij het Vlaams Belang. Een Trois Suisses van tegengestelde frustraties waarin iedereen zijn kwakje ongenoegen kwijt kan.

Misschien is het Vlaams Belang wel een beschavingsziekte. Hoe beter we het hebben, hoe meer stemmen het Blok/Belang krijgt. Omdat het zo slecht gaat? Werkloosheid of criminaliteit als basis voor hun succes? In Brussel zijn meer werklozen, meer criminaliteit, meer vervuiling, verloedering en moedeloosheid dan waar ook in Vlaanderen. Maar extreem-rechts blijft er marginaal. In Schoten is werkloosheid bijna onbestaande, beperkt criminaliteit zich tot enkele villa-inbraken en is de enige migrant die men er te zien krijgt de uitbater van de lokale nachtwinkel. Het Vlaams Blok was er bij de laatste verkiezingen met vlag en wimpel de grootste partij.

Een koningshuis dat geen baken kan zijn in fundamentele democratische waarden reduceert zichzelf tot een veredelde conciërgerie.

Hierin het bewijs zien dat de prins niet klaar zou zijn voor het koningschap is het instituut zelf in twijfel trekken. Een standpunt innemen betekent immers niet dat het instituut daarom aan zijn plichten zou verzaken. De vraag of prins Filip zou weigeren om een eventuele benoeming van Philip Dewinter als minister-president te tekenen is niet correct. Voormalig president Klestil van Oostenrijk heeft zijn job perfect gedaan toen Jörg Haider mee aan de macht kwam, maar hij heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat diens ondemocratische partij zijn goedkeuring niet wegdroeg en dat hij machtsdeelname slecht vond voor Oostenrijk. Bij Boudewijn was het probleem niet dat hij tegen de abortuswet was, maar wel dat hij die weigerde te ondertekenen. De prins moet er zich inderdaad van bewust zijn dat die vrijheid niet tot zijn privileges behoort en dat hij op dat vlak het Vlaams Belang helaas als alle andere partijen moet behandelen.

Als prins Filip op één vlak nog niet klaar is, dan is het met zijn houding tegenover de onstuitbare verdere regionalisering van dit land. Het is niet juist dat meer regionalisering per definitie tot minder België leidt. Net door ruzies tussen buren op te lossen krijgt een straat weer haar bestaansrecht. In dat opzicht is een standpunt over het Vlaams Belang geen politiek standpunt, zolang men er zich maar van bewust is dat NV-A en Spirit fundamenteel andere partijen zijn. Ook wanneer ze al eens dezelfde standpunten zouden delen.

Het Vlaams Belang zal nooit een gewone partij zijn. Ingaand tegen een miljoen kiezers zal de hele wereldgemeenschap ons daaraan herinneren. Misschien is het wel veelzeggend dat Vlaanderen een ietwat wereldvreemde prins nodig heeft om zijn fundamentele politieke ethiek scherp te houden.