Columns
Print deze paginaHet stort voor onze deur
Als er lang genoeg een vuilnisbelt voor je deur ligt, ga je op termijn denken dat het een voortuintje is. Toevallige passanten zijn verbaasd, want voor hen blijft het een stort. Of de fase waarin wij beland zijn met het Blok en de verbazing van het buitenland over onze gewenning. Een fragmentaire analyse in zes stukken
1. Democratisch verkozen?
Hoe vaak horen wij de afgelopen dagen dat het Blok 'toch democratisch verkozen wordt' en dus democratisch is. Is een auto die snel gemaakt wordt een snelle auto? Neen, het woord snel wordt hier in twee betekenissen gebruikt. Een ongelooflijk traag rijdende auto kan zeer snel gemaakt zijn. Is een partij die democratisch verkozen wordt een democratische partij? Neen, want 'democratisch verkozen' slaat op de manier waarop die partij aan haar macht komt, terwijl 'democratische' slaat op de standpunten van die partij.
2. Nood aan een rationele analyse?
Weten wij nog welke verkondigde analyses reëel zijn en welke het Blok zelf gecreëerd heeft? Neem nu het principe van de underdog. Denkt men echt dat een kiezer die kiest voor extreem leiderschap en een vijandbeeld gecharmeerd is door een partij in de slachtofferrol? Of dat migrantenproblemen en onveiligheid de enige voedingsbodem zijn. Kijk naar het villadorp Schoten. Cartoonist Zak in deze krant: "Onze buren hebben maar één garage, onze buurt verloedert!" De discussie over de remedies moet gerationaliseerd worden. Het zou in dat verband goed zijn als professoren zoals Elchardus, Billiet en Ackaert gezamenlijk een gedetailleerd en volledig onderzoek zouden doen naar oorzaken, remedies en stellingen. Waarna dit onderzoek in mensentaal vertaald moet worden voor pers, politiek en andere opiniemakers.
3. Het probleem Antwerpen
Het Blok-probleem is in Antwerpen begonnen, en het einde van het Blok zal daar moeten beginnen. De afgelopen week gaf alvast weinig hoop. Misschien ligt het aan het feit dat ik in de wereldstad Hasselt leef, maar verdient een grote stad als Antwerpen niet wat meer 'bestuursgrandeur'? De vertegenwoordigers rond de onderhandelingstafel zijn zo grijs, saai en ongeïnspireerd dat het twijfelachtig is of ze het hart van de Antwerpenaar ook maar één klopje sneller kunnen laten slaan.
De verklaringen op de stoep komen niet veel verder dan goede intenties of het law and order-verhaal dat iedere willekeurige Antwerpenaar tijdens straatinterviewtjes zou verkondigen. Wat Antwerpen nodig heeft is geen nota met de naam 'project' maar een persoon of ploeg die ervoor zorgt dat er binnen het jaar een project zichtbaar wordt.
Inspirerend leiderschap, maar er staat momenteel geen tweede Huysmans. Een inspirerend perspectief kan van een ploeg komen, maar dan wel met nieuwe gezichten. Er was al het goede idee van Patrick Janssens als nieuwe burgemeester. Maar ook bij andere partijen heeft de tweede lijn meer veranderingspotentieel: Van Campenhout van de VLD in plaats van Delwaide bijvoorbeeld. Als iedere partij eens een nieuw gezicht naar voren zou schuiven? Het zou ervoor kunnen zorgen dat de 'Hoofdstad van de schaamte' opnieuw aan haar glans kan werken.
4. Het cordon sanitaire
De volgende weken zullen zeer belangrijk zijn. Als het Blok nergens in een bestuur raakt, zal dat een knappe prestatie zijn van de meer dan 10.000 verkozenen van de democratische partijen. Het Blok zal dan immers voor minstens zes jaar weer op de bank moeten plaatsnemen. Het zal zich dan weer pijnlijk realiseren dat de held van de Antwerpse overwinning eveneens hun grootste handicap is: zelfs de Oostenrijkse FPÖ zou een straatvechter als Dewinter niet lusten.
Het is naïef te denken dat deelname aan de macht het Blok zou aantasten. Vijandbeelden blijven simpel. Het Blok zou perfect de kiezers kunnen wijsmaken dat het zijn programma niet heeft kunnen realiseren vanwege de coalitiepartner, de hogere overheid, Europa of wie weet wat nog. Weer een renderend vijandbeeld.
Het Blok kan deelnemen aan de macht als ze 51 procent halen. Tot het zover is hebben ze geen reden tot klagen, want in een democratie heeft 51 procent het recht om tegen de overige 49 procent te zeggen dat ze ongelijk hebben. Zo zijn al eeuwen de regels van de democratie.
5. Verbieden?
Als een ondemocratische partij de democratische krachten aanzet tot het nemen van ondemocratische stappen, boekt zij een morele overwinning. Men had het Vlaams Blok vroeger perfect kunnen verbieden, zoals in de ons omringende landen. Ik zeg duidelijk 'had', want vandaag kan dat niet meer in België. Men kan, zelfs tegen 33 procent van de Antwerpenaren, zeggen dat ze ongelijk hebben met hun keuze. Maar je kunt tegen die 33 procent niet meer zeggen dat de partij waarvoor ze al die jaren hebben kunnen stemmen ineens buiten de wet geplaatst wordt. Men zal het Blok moeten bestrijden door middel van een innovatief en onconventioneel beleid en niet met nieuwe wetten.
6. De verantwoordelijkheid van de media
Een Nederlandse journalist vertelde mij dat bij hen de ongeschreven afspraak bestond dat er over de Centrumpartij (Nederlandse tegenhanger van het Blok) niet geschreven werd. In het buitenland begrijpt men niets van de forums die het Blok bij ons krijgt. Waarom bestaat er geen cordon in de pers? Omdat er een markt van Blok-kiezers bestaat? Omdat tientallen procenten lezers deze partij aanhangen? Er bestaat ook een markt voor boekjes waarin vrouwen het met paarden doen. En heel wat procenten lezers brengen hun vrije tijd door met spelletjes met zweepjes en lederen pakjes. Die markt is dus geen reden.
Ook de pers heeft een verantwoordelijkheid. Berichtgeving moet uiteraard, dat is een essentiële taak van ieder medium. Maar zijn sfeerbeelden, portretten en foto's zo noodzakelijk. Is de zweefvlieghobby van Annemans nieuws?
De beste manier om het Blok te laten verdwijnen is het niet voortdurend centraal te stellen in discussie, pers en politiek, maar de wortels opsporen en aanpakken. Of zoals Steve Stevaert zei: als je een gat uit een haag probeert te knippen, wordt dat gat alleen maar groter.
