Noël Slangen - Home

Columns

De iPad is geen speeltje voor jongetjes

De Standaard, 5 juli 2010

Voor het eerst heeft NOEL SLANGEN een iPad in handen gehad, een te groot uitgevallen telefoontoestel waarvoor de traditionele krantenlezer de schouders op haalt. Nochtans zal de iPad het aanzien van de media aanzienlijk veranderen.

'Op de iPad zullen we reizen, boeken of belevingen kunnen bekijken die we misschien wel willen kopen omdat gelijkgestemden ze aanbevelen'

'Deze week voor het eerst iPad in handen gehad. Zal ingrijpende impact op medialandschap hebben. Zeker voor kwaliteitspers.' Die tekst lanceerde ik vorige donderdag op Twitter. Tegen vrijdag waren er al heel wat reacties. Niet enkel op datzelfde Twitter, maar ook deze krant vroeg wat ik daarmee bedoelde. Mijn eerste punt was daarmee alvast gemaakt: de wisselwerking tussen digitale en traditionele media wordt alsmaar belangrijker.

De iPad is een product van Apple, het lijkt op een computerscherm of op een te groot uitgevallen smartphone waarvoor je geen extra toetsenbord nodig hebt. Het toestel heeft het formaat van een doorsnee boek. De verwachting is dan ook dat deze iPad, en vergelijkbare producten van andere producenten, een fundamentele invloed zullen hebben op het aanzien van de gedrukte media.

Die stelling lijkt knap voorbarig. Zo is de kans dat gedrukte media voor het grote publiek vervangen worden door digitale media uiterst klein. Meer nog, deze krant bewees eerder al dat als je heel wat inhoud vrij op het net gooit, meer mensen je krant kopen. Net zoals, tegen de algemene veronderstelling in, dvd's van een film die op televisie komt, meer verkocht worden dan andere. Een tijdschrift of krant is immers een belevingsproduct. Het is een symbool waarrond mensen zich kunnen verenigen. Zoals rond een kampvuur: een statement dat iets over onze identiteit zegt, want we zijn Standaard-lezers, Story-liefhebbers of Canvas-kijkers.

Community-gedreven

Media zijn een bron van identificatie, net zoals kleding, boeken, festivals of politieke partijen. Identificatie betekent dat er een groep ontstaat, waar je bij wil horen en misschien mee wil communiceren. Of waar je alvast van wil weten van welke films, groepen of standpunten die groep houdt. De traditionele lezersbrief is voor deze community zoals een strootje om op te kauwen wanneer men reuzenhonger heeft.

De integratie van een medium op een digitale drager zoals de iPad opent deuren. Men kan communities creëren, waarbij een netwerk van mensen ontstaat. Een netwerk dat misschien niet altijd de behoefte voelt om grote meningen te ventileren, maar waar snel duidelijk wordt van welke producten en statements deze groep houdt. Een iPad biedt die mogelijkheden, op het niveau van ieder artikel of zelfs iedere foto. Bij een gedrukte krant is dit veel moeilijker.

De iPad kan een venster bieden op een samenleving waar we reizen, boeken of belevingen kunnen bekijken die we misschien wel willen kopen omdat gelijkgestemden ze aanbevelen. Zoals een goede vriend je een uitmuntende fles wijn kan adviseren.

Tijd-gedreven

Het cliché 'tijd is geld' is een karikatuur, want we willen alsmaar meer tijd inruimen voor dingen die we waardevol vinden zonder dat ze daarom nuttig moeten zijn. Sommigen noemen dit het nieuwe evenwicht tussen werken en leven. Tezelfder tijd neemt de informatiestroom hand over hand toe. Een apparaat zoals de iPad versnelt het verwerken.

Je kan vertrekken van een bepaalde krant en kiezen of je verbonden artikels wil lezen in een andere krant. Of net de artikels uitschakelen die je al eerder las. Scannen en bladeren gaat sneller, speciale redactionele benaderingen geven samenvattingen die je vandaag al waar neemt in sommige kranten die bijvoorbeeld met twee in plaats van één inleiding werken. We zullen in de toekomst meer tijd nemen om rustig en aangenaam een erg lang stuk te lezen over iets wat we belangrijk genoeg om lezen zullen vinden. Misschien zelfs bij voorkeur in papieren versie. Maar heel wat artikels willen we snel kunnen doorbladeren om slechts stil te staan bij datgene wat we nu eenmaal moeten lezen.

Multimediaal-gedreven

Toen de Vlaamse overheid de VRT verplichte om multimediaal te denken , wist zowat niemand waarover dit ging. Het probleem was dat Tony Mary dit door zijn IBM-achtergrond wel begreep en prompt begon te investeren in iets wat toen gezien werd als een losgeslagen gebrek aan focus. Nochtans is de integratie van verschillende mediavormen een van de belangrijke vernieuwingen die de iPad biedt. Klik op een foto en je kan de film van het doelpunt zien in plaats van het bevroren beeld. Klik op de naam van de voetballer en je kan zijn palmares en filmpjes van eerdere doelpunten bekijken.

Wanneer traditionele media nieuwe media worden, geven ze controle uit handen. Gedaan de tijd waarin er beslist werd hoe je avond of leeservaring er uit zag. Kranten of tijdschriften worden vertrouwde en gerespecteerde ceremoniemeesters die je langs een aantal thema's leiden, alsof het deuren zijn waarnaar je nu en dan naar binnen gaat. Waarbij iedere foto, naam of gebeurtenis je de gelegenheid geeft om dieper te gaan, meer te exploreren of vrienden en anderen te laten weten wat jij nu interessant vond om te lezen en te ontdekken.

Early-gedreven

Maar we zijn nog niet zover. Zoals in iedere sector zullen wij voorafgegaan worden door de zogenaamde 'early adopters', mensen die er een sport van maken om de eersten te zijn om iets te kopen, te beleven of te doen. Waarna er een lange pauze optreedt waarin wij even de kat uit de boom kijken. En vervolgens de grote massa zich ook in die nieuwe manier van mediabeleving stort.

Voor iedereen die in de media en aanverwanten werkzaam is, stelt zich de vraag of men dan klaar is. Wie niet te vroeg is, is te laat. In het begin van de 19de eeuw schreef het hoofd van de Amerikaanse patentdienst dat 'alles wat uitgevonden kan worden, nu wel uitgevonden zal zijn'. Misschien een les voor iedereen die vandaag de iPad ziet als een speeltje voor jongetjes.