Columns
Print deze paginaDe minister kan beter. Mogen studenten nog van studierichting veranderen?
Iedereen is van de wereld, maar de wereld van Frank Vandenbroucke is niet van ons. Frank heeft een fenomenale intelligentie zoals je ze enkel tegenkomt in sciencefictionfilms uit de jaren ’60. Zo’n reusachtig hoofd dat je met priemende ogen aankijkt en vervolgens bezit neemt van je vrije wil. Onze minister van Onderwijs is namelijk tot de vaststelling gekomen dat het de verkeerde kant opgaat met onze jeugd. Ze shoppen in het middelbaar en wisselen meer van studierichting dan wij in onze tijd van ondergoed, zegt hij. Zowaar een schrandere vaststelling, maar is dat wel het probleem?
De afgelopen decennia is ons onderwijs grondig veranderd. Zowel in het lager als in het hoger onderwijs hebben wij de afgelopen jaren een revolutionaire evolutie gezien. Maar net zoals in Asterix één dorpje hardnekkig weerstand biedt, is het middelbaar onderwijs een eiland van stilstand. Een stilstand waar, voor alle duidelijkheid, niet de leerkrachten maar wel de architecten van ons onderwijs verantwoordelijk voor zijn. Wie durft het aan om die muren te slopen? Alvast niet onze minister van Onderwijs, want hij is van plan om versterkingen aan te slepen voor dit staaltje van conservatief onderwijsbeleid.
Onze studenten shoppen dus te veel? Heeft Frank Vandenbroucke zich al eens afgevraagd wat hiervan de oorzaak is? Het hoger onderwijs slaagt er in Vlaanderen in om alsmaar boeiendere, uitdagendere en doelgerichtere opleidingen te creëren. De combinatie tussen praktijk en theorie creëert studenten die met een kritische maar open blik het arbeidsleven instappen. Aldaar gaan ze alsmaar gemakkelijker om met het feit dat het leren dan pas echt begint. En dat de eerdere studies een noodzakelijke maar weinig kwantificeerbare prelude waren.
De visie op ons middelbaar onderwijs loopt intussen hopeloos achter. Kijk naar de muren tussen vakken, de abstracte lesmethoden of de manier waarop kennis en vaardigheden mekaar bekampen, niet beseffende dat ze linker- en rechterhand van hetzelfde wezen zijn. Of de ernst waarmee bepaalde leerkrachten leerlingen een jaar laten overdoen of afstoppen, ook en vooral wanneer ze weten dat de oriëntatie van die leerlingen elders ligt dan op de eigen vierkante meter vakkennis...
Wat is uiteindelijk middelbaar onderwijs? Het is warmlopen voor alles wat nog moet komen. De grote uitdaging bestaat erin om de rugzak van de leerling te vullen met wat er voor zorgt dat de leerling zo ver mogelijk komt op zijn nakende tocht. Een ideale leerkracht voor het middelbaar onderwijs klopt zich niet op de borst bij iedere leerling die hij buist, maar moet integendeel fier zijn op iedere leerling die hij of zij met een gevulde rugzak de wereld in stuurt. Niet de trainer die zoveel mogelijk atleten naar huis stuurt, maar net diegene die er zoveel mogelijk over de meet trekt. Iemand die onverwachte talenten ontsluit en onverhoopte mogelijkheden opent.
Het verbod om van richting te veranderen, dat Frank Vandenbroucke wil invoeren, gaat voorbij aan al die doelstellingen. Wanneer krijgen de leerlingen en de duizenden leerkrachten die het wél begrepen hebben een visie, die ervoor zorgt dat leerlingen niet meer de behoefte hebben om van richting te veranderen?
