Noël Slangen - Home

Columns

De nederlaag van Wouter Bos. De afgang van de Nederlandse socialisten.

Wouter Bos van de Nederlandse PvdA is een mooi voorbeeld van de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen. Als Bos een vrouw zou zijn zou iedereen schamper opmerken dat ze een leuk snoetje heeft, maar dat het met inhoud en vastberadenheid slecht gesteld is. De camera houdt van Bos, maar voor wie beter kijkt kunnen zijn open gelaat en stralende glimlach niet verbergen dat Balkenende 4 een smadelijke afgang is voor Wouter Bos.

“Samen werken, samen leven” is het credo van deze nieuwe regering. Het is een credo dat men in marketingtermen “perfect inwisselbaar” zou noemen. Zowat iedere coalitie in eender welk land zou zich achter deze slogan kunnen scharen. Het verbergt een winnaar, een verrassende winnaar en een gecamoufleerde verliezer. Bos zette in 2003 een monsterscore neer, vergelijkbaar met het resultaat van onze eigen SP.a in datzelfde jaar. Maar in tegenstelling tot zijn Vlaamse tegenhanger verkoos Bos om niet in een regering te stappen.

Vandaag is de situatie totaal omgeslagen. De gedoodverfde winnaar en volgende minister-president van Nederland ging electoraal onderuit tegen het meer linkse SP van Marynissen. Bos ontpopte zich in de campagne als een twijfelaar die voortdurend zijn koers en standpunten bijstuurde. Het CDA van Balkenende nekte hem met chirurgische precisie door hem als een onverbeterlijke ‘draaikont’ voor te stellen. Waar in 2003 voor de PvdA nog de voordeur wenkte, moest Bos nu via de achterdeur. De voordeur is voor de man die het cement in deze nieuwe coalitie is, André Rouvoet van de protestantse ChristenUnie. Rouvoet is een correct en degelijk man met het hart op de juiste plaats. Maar vanuit Vlaanderen kijken we met verbazing dat er nog partijen bestaan die de scheiding tussen kerk en staat met de bijbel in de hand prediken.

De grote winnaar is uiteindelijk Jan Peter Balkenende. Balkenende verloor wel stemmen, maar uitdager Bos moest de vernedering slikken. Tijdens de campagne had hij nog flink geroepen nooit onder minister-president Balkenende te willen dienen.

De camera is echter niet bepaald verliefd op Balkenende, wat zorgde voor het beeld van een wat onzekere, slungelachtige Harry Potter. Maar niets is minder waar. Balkenende weet wat hij doet en is tijdens persoonlijke optredens charismatisch, spits en doelgericht. In zijn eigen stijl slaagde hij erin om de Nederlanders heel wat onpopulaire maatregelen te laten slikken. Balkenende is het type crisismanager dat wel eens even orde op zaken zal zetten. Grote verhalen of een project op lange termijn zijn aan hem niet besteed. De uitdaging bestond er dan ook in om een gemeenschappelijke noemer te vinden waarachter deze coalitie zich aan de bevolking presenteerde. Ook op dat vlak bijt de PvdA in het zand. Het credo luidt dat het gedaan is met 'Vrijheid, blijheid' en dat het tijd is voor 'Normen en waarden'. Een noemer waarop de zakelijkheid van Balkenende kan gedijen en die al helemaal geen probleem is voor de ChristenUnie, die zich tegen homorechten en euthanasie verzet, maar ook tegen vloeken.

Het schaamlapje waarachter Bos zich kan verschansen is zich afzetten tegen zijn voormalige partners VVD en D66. Deze regering zou ‘warmer’ en ‘socialer’ zijn, zelfs ‘linkser’ wordt gezegd. Dat gaat enkel op voor het lozen van Rita Verdonck, de Nederlandse Dedecker. Maar dat verhult niet dat achter die façade van een nieuw-linkse koers zich de koele privatisering van de gezondheidszorg, de net zo strenge vreemdelingenwet en de pro-Amerikaanse buitenlandse koers van Balkenende 4 bevinden. En daarmee is de afgang voor Bos compleet.