Noël Slangen - Home

Columns

Oude vormen en gedachten. Hoe zorg je dat mensen flexibeler worden?

De Morgen, 29 april 2006


Dat er op de feestdag van de Arbeid niet gewerkt wordt, zou daar een betekenis achter zitten? Er worden wat klusjes opgeknapt of een citytrip vult het verlengde weekend. Slechts voor een handvol socialistische oudgedienden is het nog een echte feestdag. Als er al jong volk op deze vieringen af komt, is het omdat ze op de loonlijst van de beweging staan of omdat ze de speech geven. Het is misschien beter die dag vrij te laten kiezen, samen met een resem katholieke feestdagen waarvan de betekenis voor alsmaar minder mensen duidelijk is.

Maar er valt wel degelijk iets te vieren. De sociale emancipatie en onze voorbeeldige sociale zekerheid zijn iets om te koesteren en te vieren, zo tussen het eeuwige geklaag door. Niet enkel door socialisten. Uiteraard hebben zij historische verdiensten, maar stellen dat vandaag het socialisme voor die verworvenheden garant staat is alsof zeggen dat zonder de liberalen de hele economie de fles opgaat en zonder christen-democraten het nieuwe Sodom en Gomorra uitbarst.

Als we bij Kerstmis ons verplicht nummertje nadenken over wereldvrede afwerken, is het daarom misschien niet slecht om dit weekend eens over arbeid na te denken. De Rubik-puzzel die we ‘activiteitsgraad’ noemen bijvoorbeeld.

Geen stap terug

De enige manier om onze activiteitsgraad gevoelig te verhogen is er aan wennen dat we om de pakweg 15 jaar voor een nieuwe loopbaan zullen moeten kiezen. Maar waarom zou een werkgever iemand van 40 meer betalen dan iemand van 25 als beiden eigenlijk hetzelfde kunnen? Of niet kunnen? Een leraar wiskunde die morgen met lijf en liefde kok wil worden is en blijft uiteindelijk een beginnende kok, net zoals zijn leerlingen die op dat ogenblik de poorten van de kokschool verlaten. Beide staan op de drempel van een nieuwe uitdaging. Het inkomen is daarbij de remmende factor. Je kan zin hebben om iets nieuws aan te pakken, maar slechts enkelingen zijn bereid hiervoor een financiële stap terug te zetten.

De meerwaarde aan levenservaring weegt bij die afweging onvoldoende. Er zijn andere remedies nodig. Een tijdelijke verlaging of kwijtschelding van de werkgeverslasten op deze ‘omgooiers’ kan meer doen aan de activiteitsgraad dan lineaire maatregelen die alle vijftigplussers enkele euro’s goedkoper maken. De mooiste manier om iets te vieren is niet het nostalgische terugkijken, maar is het verleden als fundament gebruiken voor nieuwe inzichten en ideeën.

Ach, men kan dit idee op een 1 mei-toespraak afmaken als een typisch hersenspinsel van een werkgever. Maar staat in de Internationale niet “Sterft, gij oude vormen en gedachten?”