Noël Slangen - Home

Columns

Verkiezingskoorts. De stemming voor de verkiezingen.

Begin volgende keer als je bij de bakker bent eens over de verkiezingen. Een eerste klant zal zich erover verbazen dat er verkiezingen zijn. Want die waren toch al in oktober? Een andere klant zal poneren dat hij op zondag liever in de tuin werkt. En de derde zal opmerken dat het orkest misschien soms verandert, maar dat ze toch allemaal hetzelfde liedje spelen. Zelden was een kiesstrijd onwezenlijker. Het publiek is niet boos, niet kritisch, niet juichend, niet joelend, niet ontevreden, niet tevreden... het is vooral ongeïnteresseerd.

Er zijn ook andere dingen die deze verkiezingen in het oog springen. De televisiezenders zijn nog niet uit hun zoektocht naar het juiste evenwicht tussen amusement en informatie. Een aantal jaren geleden moest politiek ineens amusement worden, vlot en toegankelijk. De Bracke en Crabbé-isering was een feit. Televisieformats zoals ‘leeuwenkuilen’, waar de politicus van alle kanten onder vuur genomen werd, human interest-gesprekken met Luk Alloo of discussies met een schaakklok domineerden het scherm. Na de kiesstrijd vond men dat het tijd was voor bezinning. Intussen mag het terug over politiek gaan, maar ieder programma en iedere zender wil dezelfde sterspelers over steeds dezelfde thema’s. Dat maakt vlug enkele tienduizenden kijkers verschil. Helaas versterken deze formats het pluggen van steeds dezelfde boodschappen en het jongleren met ingestudeerde zinnen. Men kan zich nu al voorstellen dat in 2009 de verkiezingsuitzendingen eenvoudiger en langer zullen worden.

Een tweede fenomeen is dat de professionalisering van de politiek leidt tot een rush op de loopgraven. De angst om fouten te maken primeert op de drang om te scoren. Het is nochtans bon ton om te doen alsof men debatten niet voorbereidt, laat staan dat men zich laat adviseren. Dat staat goed. Zoals een gastvrouw die nonchalant eruit flapt dat ze even iets eenvoudigs heeft klaargemaakt met de overschotjes die ze toevallig nog in huis had, terwijl ze in werkelijkheid al dagen in de weer is met receptenboeken, ingrediënten, koken en proeven. Soms wordt het grappig. Terwijl op de cover van één tijdschrift een adviseur uit de schaduw van zijn kandidaat treedt en fier toelicht hoe intensief hij de partij en de kandidaat van marktonderzoek en advies bedient, vertelt diezelfde kandidaat in een populair blad doodernstig dat hij zich nooit laat adviseren en vooral bezig is met tussen de mensen te zijn.

En tot slot springt in het oog dat tot een aantal dagen geleden het Vlaams Blok helemaal uit beeld verdwenen was. Maar het heeft niet mogen zijn. Men vond het nodig om een rode loper uit te rollen in de vorm van een publiek debat over hoofddoeken. Het is niet de eerste keer dat tegenpolen mekaar versterken. Vooral Groen! heeft zich vol overgave op deze discussie gestort. Wie intellectueel correct is, weet dat het voeren van deze discussie in de dagen voor de verkiezingen niets zal oplossen aan het vraagstuk. Waarom dan? Het is begrijpelijk dat het de doelstelling van iedere partij is om zoveel mogelijk stemmen te halen. Maar wat als je daarmee net hetgeen onderuithaalt waarvoor je die stemmen in eerste instantie wil hebben, en je uit eigenbelang extreemrechts een vitaminekuur geeft?

Wij komen uit een periode van virtuele campagne. De voorstelling is al lang bezig, maar enkel de supergeïnteresseerden zaten in de zaal. Deze week druppelt het publiek binnen. Onderschat ze niet, want ze kunnen razendsnel informatie verwerken. Eén op de zes komt pas in de laatste uren binnen. Ze zullen even informeren naar wat ze gemist hebben, na een kort ‘ach zo’ plaatsnemen en zelf oordelen. Iedereen heeft zijn idolen, zijn voorkeuren, wensen en verwachtingen. Maar de voorstelling moet nog beginnen.