Noël Slangen - Home

Columns

Antwoord van Margot Vanderstraeten

Beste Noël,

'It's all about economy, stupid.'

De politiek wil dat de economie draait en de economie wil dat de politiek meegeeft. Daarom dat je, zolang economie en milieu elkaars vijanden blijven, van politici geen veranderingen moet verwachten. Iedereen met een gemiddelde portie gezond verstand weet dat een politicus (m/v) nooit een besluit zal nemen dat de duurzaamheid van het milieu ingrijpend ten goede zal komen. Als puntje bij paaltje komt wil elke politicus de burger behagen. Hoe meer behaagde burgers, hoe meer potentiële kiezers. Hoe meer kiezers, hoe groter de overlevingskansen van de politicus.

In deze context daagt mij een interview dat ik van de Franse luchtfotograaf Yann Arthus-Bertrand heb afgenomen. Je kent zijn maatschappelijk geëngageerd oeuvre beslist; misschien ligt zijn prachtige fotobundeling De aarde vanuit de hemel wel op je salontafel, omringd door je zoemende snufjes. Weet je welk boek ik bedoel? Dat grote, met die stevige kaft, en met op de cover een felgroen mangrovebos, met in het midden een braakliggend stuk land in de vorm van een hart? Enkele jaren geleden was deze uitgave hét geschenkboek van de eeuwwisseling. Enkele jaren geleden zag dat mangrovebos van Nieuw-Caledonië er ook beter uit dan vandaag. Toen was het al bedreigd. Nu nog meer.

Voor Arthus-Bertrand werkt een schare vermaarde wetenschapsjournalisten. Zij vervolledigen zijn beelden met confronterend feitelijk materiaal. Zo hebben deze wetenschappers onder meer aangetoond dat de 'brave' amateurtuiniers van Frankrijk maar liefst een vierde van de vervuiling van het oppervlaktewater veroorzaken. Met andere woorden: in al die fraaie Franse privétuintjes waaraan we straks met de wagen (!) voorbijrijden, wordt jaarlijks ongeveer 10.000 ton pesticiden geloosd. Frankrijk staat hier niet alleen; in België en omliggende landen is de drang om te verdelgen even groot. Toch is er geen politicus die het aandurft om de particuliere verkoop van pesticiden drastisch aan te pakken. Want in elk tuintje staat minstens een kiezer.

Het is waar wat jij schrijft: dat een deel van de oplossing voor de milieuproblematiek in de ontwikkeling van energiezuinige apparatuur ligt. Maar, in tegenstelling tot wat jij meent, en temeer omdat we van de politiek geen doortastende veranderingen moeten verwachten, vind ik dat de individuele burger wel degelijk het verschil kan maken. Het is te gemakkelijk om het begrip 'burgerzin' naast je neer te leggen omdat je nu eenmaal streeft naar een gazon dat groener is dan dat van de buren, of omdat je gehecht bent aan energievretende, comfortabele snufjes. Het is de individuele burger die ervoor kan zorgen dat de vervuiling van het oppervlaktewater met een vierde afneemt. Het is de individuele burger die het elektriciteitsverbruik kan doen dalen. Weet je wat de overheid in Bangkok op milieumoeheid heeft bedacht? Elke donderdagavond op een welbepaald uur vertoont de openbare omroep, in een klein vierkantje op het scherm, het cijfer van het elektriciteitsverbruik in de stad. Tegelijkertijd wordt kijkers aangeraden om onnodig brandende lichten uit te schakelen. In een mum van tijd, (de kijker ziet meteen het resultaat van zijn acties) zakt het cijfer, en dus ook het energieverbruik.


Als de VRT dan toch zo graag uitpakt met zijn interactieve mogelijkheden, waarom zou een dergelijke, minimale 'educatieve' inspanning dan niet kunnen? Mij lijkt dit idee prettig, zinvol en noodzakelijk; niet alleen voor jou en al je apparaten, maar ook voor je kinderen en je kleinkinderen. Voor de toekomst dus.

Margot