Noël Slangen - Home

Uit de pers

'Fijn stof? Ik zou daar durven te wonen'

Noel Slangen is niet bang van de Oosterweelverbinding

Noël Slangen neemt ontslag als directeur bij Open VLD om zijn communicatiebureau Groep C bij te staan. Nieuwe opdrachten moeten het omzetverlies door het vertrek bij de BAM compenseren.

'Wij hebben Vlaanderen al enorm veel geld bespaard.' Het vermoeide gezicht van Noël Slangen vertoont geen greintje twijfel. Tegenstanders schilderen hem af als een voorbeeld van schaamteloze graaicultuur. Zelf wijst hij zakelijk op de succesvolle communicatie bij de heraanleg van de Antwerpse Ring. In het dossier rond de Oosterweelverbinding volgde de crash. Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) zag 'een probleem'. Vierentwintig uur later trok Slangens communicatiebureau Groep C zich terug uit het Antwerpse Masterplan, zelf stapte hij op als directeur bij Open VLD.

Is Groep C het slachtoffer van een politieke afrekening?

'Ik zou daar grote politieke analyses over kunnen maken. Maar ik zit hier nu namens Groep C en niet als geëngageerd liberaal. Voor Groep C doet zo'n analyse er eigenlijk niet toe. We werkten samen met verschillende ministers van verschillende partijen. Toen een van die partijen bij monde van Kris Peeters haar vertrouwen opzei, hebben wij onmiddellijk onze conclusies getrokken. Ik heb vijftien jaar op een plezante manier met Kris samengewerkt toen hij Unizo leidde. We hebben zelfs samen de naam Unizo bedacht. Dan doet dit natuurlijk pijn.'

Politiek is het niet onlogisch. U was directeur van Open VLD en hebt lang met Guy Verhofstadt samengewerkt, de vijand van CD&V.

'Misschien haal ik de dingen te veel uit elkaar. Misschien is dat mijn schizofrenie, zoals jullie dat noemen.' (lacht)

U werd gecontroleerd door een minister van de partij waarvan u directeur was. Zelfs voorzitter van de BAM Karel Vinck noemde deze situatie 'eigenaardig'.

'Mijn functie bij Open VLD maakte de controle op Groep C net veel sterker. Wij zijn het meest gecontroleerde bedrijf van het land. Andere partijen zijn extreem alert en we krijgen ieder jaar een belastingcontrole. Op zich is dat niet eens zo slecht, dan ben je zeker dat alles in orde is.'

'Het is een moeilijke combinatie, dat klopt. Blijkbaar bestaat er een hiërarchie in beroepen. Niemand maakt een probleem van parlementsleden die als advocaat zaken pleiten die in het nadeel van de overheid uitvallen. Voor iemand die communicatieadvies geeft, kan dat blijkbaar niet.'

Bij de heraanleg van de Antwerpse Ring was iedereen vol lof, de communicatie rond de Oosterweelverbinding is een ramp.

'De druk op het project werd steeds groter, ook inhoudelijk. Groep C zat in een lastig parket omdat we niet konden reageren. Maar de klant heeft altijd voorrang. Wij cijferden ons als adviseur helemaal weg en hebben geprobeerd om zo lang mogelijk niet te communiceren. Toen we begonnen te praten, was de knop al omgedraaid.'

Eind oktober reageerde u op de aantijgingen dat u zonder contract werkte.

'Ja. We hebben toen beslist dat we zo niet wilden blijven werken. Al meer dan een jaar circuleren er valse beschuldigingen dat er geen contracten zijn, dat we niet hebben deelgenomen aan een aanbesteding... Dat is deze week allemaal van tafel geveegd tijdens een commissie in het Vlaams parlement. Op een paar uur was alles uitgeklaard. Het Rekenhof, het advocatenbureau Stibbe, de TV SAM en zelfs de BAM zeggen dat alles correct is verlopen: Groep C had een contract tot 2011.'

'We hebben dat zelf ook altijd gezegd, maar de populistische boodschap gaat er beter in. Je wordt veel gemakkelijker gehoord als je roept dat het schandalig is, "zoveel geld en bovendien zonder contract". Men zegt soms dat we niet goed communiceren als het om onszelf gaat. Maar als je als communicatieadviseur populair wil zijn, dan moet je je zorgen maken.'

U vecht een persoonlijke vete uit met N-VA-parlementslid Jan Peumans?

'Als ik Koen Wauters was, dan zou Jan Peumans allang opgepakt zijn wegens stalking. Maar om het nu een persoonlijke vete te noemen, is wat overtrokken. Voor Groep C is het niet goed. Sommige klanten vrezen dat Peumans hen lastigvalt als ze ons inhuren.'

Als het gaat om contracten, hebt u uw verleden tegen.

'Die ene rechtszaak - ik ben overigens nooit veroordeeld - kan inderdaad makkelijk worden misbruikt. Alleen zou iedereen die valse beschuldigingen uit, zoals meneer Peumans, nadien de sportiviteit moeten hebben om daarop terug te komen: "Oké, we hebben onze taak als parlementslid vervuld. We hebben de juiste vragen gesteld, maar nu is alles duidelijk en zijn we blij dat we onze job zo goed gedaan hebben."'

Dat kunt u moeilijk verwachten van politici die net niet zeggen dat u de overheid oplicht.

'Mocht ik parlementslid zijn, dan zou ik me met dat soort smerigheden niet inlaten. Toen de Antwerpse N-VA-voorzitter Bart Van Camp onder vuur lag omdat hij weigerde in een districtsbestuur te stappen met de PVDA, was ik een van de weinigen die hem verdedigden. Anderen spraken van "dat N-VA-voorzittertje van twee keer niks". U mag het normaal vinden dat die politici zo reageren, ik vind dat niet.'

Over Bart Van Camp vertelde u dat hij zijn benoeming bij de BAM te danken heeft aan geritsel door Peumans. BAM-topman Jan Van Rensbergen spreekt dat tegen.

'De partij van meneer Peumans heeft aangekondigd dat ze klacht zal indienen tegen mij. Wanneer het zover is, zal ik alle informatie aan het parket meedelen. Wij hebben al lang weet van dat soort praktijken door meneer Peumans. Het zijn meestal degenen die zich opwerpen als witte ridders waarvoor je het meest moet opletten. Maar ik wil dit debat niet via de media voeren.'

U bent er zelf mee begonnen.

(afgemeten) 'In het geval van de N-VA kunt u toch echt niet zeggen dat wij begonnen zijn.'

Wat vindt u eigenlijk van de Oosterweelverbinding?

'Het zou zeer ongepast zijn om mijn persoonlijke evaluatie van de projecten te geven. Ik kan hooguit zeggen dat ik persoonlijk achter die verbinding sta. Het probleem was dat de BAM te lang voor een dilemma heeft gestaan. Wij zeiden: je moet communiceren of je hebt geen draagvlak. De juridische adviseur zei: je mag niet communiceren of je hebt geen project. De kans dat andere consortia processen zouden aanspannen, was groot. Op zo'n moment beslist het management.'

De aanpak van Straten-Generaal en Ademloos heeft wat weg van een guerrilla. 'Timing is erg belangrijk. Als een argument blijft hangen, is het zeer moeilijk om het nog te ontkrachten. Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt. Maar de directie van de BAM kan nu gewoon niet reageren omdat ze het alternatievenonderzoek moet afwachten. Onze huisstijl is dat je niet niet kunt communiceren. Als je zwijgt, zeg je eigenlijk dat er een probleem is. Maar hier staat zoveel op het spel dat we ook begrip hebben voor het management. Ik durf niet te zeggen dat ik een andere beslissing zou nemen. Het gaat om de zwaarste aanbesteding van een openbaar werk in de geschiedenis.'

Straten-Generaal klaagt over een gebrek aan inspraak.

'Wij zijn voorstander van inspraak, maar we zijn tegen virtuele of schijninspraak. Je moet duidelijk maken waarover er inspraak is en waarover niet. Als je je bijvoorbeeld moet houden aan een ruimtelijk structuurplan, dan is er op dat vlak geen inspraak mogelijk. Je moet daar eerlijk over communiceren, anders hou je de mensen voor de gek.'

'Soms gedragen actiegroepen zich alsof de inspraakronde er nooit geweest is. Dat is een goede techniek. Het wordt wel vervelend als andere belanghebbenden zich mee op de zaak storten.'

Suggereert u nu dat Straten-Generaal geholpen wordt door tunnelbouwers?

'Als je voor- en tegenstanders hebt, delen die meestal mekaars argumenten. Maar ik ga niet zover om het zo te verwoorden.'

Kan inspraak het meest optimale traject bepalen?

'Kunnen redacteurs van De Standaard via inspraak beslissen met welke machines de krant het best wordt gedrukt? Van sommige dingen moet je durven erkennen dat ze technisch zo ingewikkeld zijn dat je de controle op een andere manier moet organiseren. Door iedereen zijn mening te laten geven, dood je de inspraak.'

Uiteindelijk hebt u gefaald.

'U mag mij niet uitdagen. We stoppen niet omdat we denken dat we die communicatie niet succesvol kunnen laten verlopen. In het project zitten voldoende positieve elementen voor Antwerpen, voor Vlaanderen en voor de directe omgeving om er een succes van te maken.'

Misschien kunt u een exemplaar van uw boek 'Modellen van C' achterlaten bij de BAM.

(kamerbrede grijns) 'Oosterweel is niet verloren. Het dossier is wel sterk vervuild en op zo'n moment is er politieke moed nodig. Maar het is niet makkelijk om te communiceren met vier betrokken voogdijministers.'

Waarvan er een in Deurne woont, tussen het fijn stof.

'Wij hebben met Groep C alle informatie over fijn stof verzameld en geanalyseerd. Ik durf te beweren dat de Oosterweelverbinding eerder een oplossing zal zijn voor fijn stof dan een onderdeel van het probleem. Nu ben ik heel formeel. Ik beschik niet over voldoende technische kennis om het beste tracé te kiezen, maar wij hebben al genoeg milieudossiers gedaan. Ik zou daar durven gaan wonen. De discussie over het fijn stof heeft heel wat vragen opgeroepen. Maar met de informatie waarover ik beschik, en dat is meer dan de gemiddelde Vlaming, durf ik te zeggen dat fijn stof niet zo'n probleem is. Het is goed dat de discussie op een iets hoger niveau gevoerd wordt. Er is een rationeel wetenschappelijk debat aan de gang.'

'Als ik soms bepaalde kritieken lees, lijkt het wel alsof die mensen nog nooit in Antwerpen geweest zijn. Hebben ze al eens goed gekeken welke kluwens van wegen daar liggen? Met alleen maar files tot gevolg. Hebben die mensen al eens gezien hoeveel Europees verkeer daar samenkomt? We kunnen de wegen toch niet afschaffen? Laat ons een beetje realistisch zijn.'

U stapt op als directeur bij Open VLD. Ziet u zich ooit nog een politieke campagne leiden?

'Ik ben daarop uitgekeken. Als partijen mij dat nu vragen, ga ik ervan uit dat ze vooral geïnteresseerd zijn in mijn persoonlijke expertise. Dat gaat niet meer. Ik heb een stap gezet, ik ben lid van Open VLD. Groep C werkt perfect samen met mandatarissen van andere partijen, maar verkiezingscampagnes zijn verleden tijd.'