Noël Slangen - Home

Uit de pers

'Ik ben arrogant. En dan?'

'Vier keer hebben ze geprobeerd mij kapot te maken. Het is hen niet gelukt. Ik denk dat ik ben als een kat. Ik hoef me dus geen zorgen te maken: ik heb nog vijf levens te gaan.' Noël Slangen wringt zich uit een crisis die lelijk huishoudt bij hemzelf, zijn bedrijf Groep C en zijn partij Open VLD. 'Natuurlijk doet mij dat iets. Maar ik moet dat toch niet tónen. Dat zou heel onprofessioneel zijn.'

'Ze gaan me nog missen', hoor je Slangen denken. Met zoveel woorden zegt hij het niet. En vragen om terug te keren moeten ze ook niet meer doen. Hij heeft het wel gehad. Jarenlang zorgde zijn adviesbureau Groep C voor de communicatie van de BAM, de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel die de Antwerpse verkeersknoop wil ontwarren door de ring rond te maken. BAM excelleerde in non-communicatie, Slangen kreeg daardoor de wind van voren en trok zijn bedrijf uiteindelijk terug uit die constructie.

Tegelijk nam hij ontslag als algemeen directeur van Open VLD - hij zal er nog werken tot nieuwjaar - om zich te kunnen concentreren op zijn bedrijf, dat ineens een derde van zijn omzet zag verdwijnen door het wegvallen van de zestien projecten van de BAM. 'We moeten een tandje bijsteken, maar we komen er wel bovenop. We zijn niet dood, hoezeer ze ook geprobeerd hebben om ons toch zo ver te krijgen.'

Veel scheelde het niet. De beschuldigingen waren hard en leken goed onderbouwd.

Noël Slangen: 'Ik ben blij dat nu aangetoond is dat de aanvallen van de afgelopen jaren foutief zijn gebleken. Groep C stond machteloos, want ik mocht contractueel niets zeggen. We werden permanent gebasht. De eerste keer dat het toch kon, in het Vlaams parlement, heb ik én het Rekenhof én de BAM en het consortium van studiebureaus én het advocatenbureau Stibbe in twee uur kunnen weerleggen.'

Mooi contract is dat: de communicatiedeskundige wordt verboden te communiceren.

'Het advies dat wij altijd geven, is dat je moet blijven communiceren, wat er ook gebeurt. Maar van adviseurs wordt verwacht dat ze in de coulissen werken. De klanten nemen de beslissingen. Communicatieadviseurs moeten achter hun klant staan, letterlijk. Ze moeten zich wegcijferen. Communicatieadviseurs die populair willen worden, zijn per definitie slechte adviseurs.'

Dat bent u heel slecht. Nogal wat mensen kennen u.

'Er is een verschil tussen populariteit en bekendheid. Paris Hilton is zeer bekend, maar ik weet niet of ze populair is.'

Het was een politieke afrekening, zegt u. Was het dan wel verstandig om u twee jaar geleden te engageren als directeur van Open VLD?

'Als je alleen maar verstandige dingen doet, wordt het leven snel saai. Je moet soms je nek durven uit te steken. Bij sommigen zijn de aanvallen zeker geplaatst met de bedoeling mij te destabiliseren, politiek gezien. Om me weg te krijgen bij Open VLD. Als er verkiezingen aan komen, doe ik altijd een half jaar niets voor Groep C, dan heb ik daar geen tijd voor. De partners nemen het dan over.'

'In de huidige omstandigheden, met de aanvallen die er geweest zijn, is het onmogelijk een half jaar weg te blijven bij Groep C. Het contract bij BAM liep tot 2011 en maakte dertig procent uit van onze omzet. Dan moet je er zijn, als je dat verliest. Het was zeker een van de motivaties van mijn aanvallers om me daar te raken, zodat ik politiek niets meer kon doen.'

Dat houdt in dat men bang was van Noël Slangen. Dat moet uw ego strelen?

'Soms moet je oppassen met dingen die je ego strelen. Dat zijn de dingen waardoor je het snelst fouten begaat.'

Heeft u fouten gemaakt?

'Iedereen maakt fouten. Het gaat om de verhouding tussen de fouten die je maakt en de dingen die je goed doet. Dat moet in balans zijn. De angst van sommigen mensen om fouten te maken heeft de samenleving al veel gekost.'

Wat doet het met u persoonlijk? Neemt u de problemen mee naar huis?

'Heel vaak denken mensen dat ik niet geraakt wordt door wat er gebeurt met mij. Ze vergissen zich. Ik blijf niet stoïcijns. Ik heb heel veel mensen begeleid die aangevallen werden. Ik heb nog nooit iemand meegemaakt die zich dat niet aantrok. Nooit. Bij mij is dat ook zo. Ik kan me dingen aantrekken. Ook het beeld dat de mensen van me hebben en dat misschien niet altijd fraai is ... Dat raakt me.'

'Een van mijn kinderen is tijdens het examen voor de middenjury verbaal aangevallen door een leerkracht. Die hield een blad van de Vlaamse Gemeenschap omhoog en zei dat ie 'Vlaanderen er maar vanaf zou scheuren', en nog een boel persoonlijke aanvallen omdat ze mijn dochter was. Dat doe je niet met kinderen.'

Heeft u nooit zin om iets totaal anders te doen?

'Geregeld. Ik zou ergens een boekhandel willen hebben met een paar tafeltjes om een koffie te drinken als er geen klanten zijn. Maar ik ben realistisch genoeg om te weten dat ik dat een week volhoud. Mijn vrouw Bettie (Elias, schrijfster van kinderboeken en financieel en personeelsdirecteur bij Groep C, nvdr.) zegt dan dat ik na een week zal willen uitbreiden, personeel aanwerven, met internetverkoop beginnen en er maar ineens een uitgeverij bij doen. (lacht luid en dan, ernstig:) Ik wil zeker nog eens een musical maken. Ik hou veel van musicals. Niet om muziek te schrijven, maar een tekst of libretto krijg ik wel op papier. Essentieel aan een musical is dat een verhaal evolueert tijdens het zingen.'

Dan zou er in de politiek tegenwoordig ook wat meer gezongen moeten worden, om het vooruit te laten gaan.

(glimlacht) 'Wat meer emotie zou niet slecht zijn. Politiek is het beeld dat iemand heeft van de manier waarop de samenleving georganiseerd moet worden. Je gaat ervan uit dat jouw beeld beter is dan dat van de ander. Dat is emotie. Het spijtige is dat bij veel mensen het behoud van hun postje een doel is geworden en niet het waarom. Ze zijn niet onthecht. Daarom vind ik mijn onthechting zo belangrijk. Ik sta op mijn onafhankelijkheid.'

Dan zou u in de eerste plaats nooit directeur mogen zijn geworden van Open VLD.

'Je mag toch nog een ideologie of een mening hebben? Alleen mag je nooit gevangene worden van een structuur, van een partij. Er gaat vaak ideologie verloren als je de gevangene wordt van de functie.'

Uw pleidooi voor emotie in de politiek verbaast me. U cultiveert toch zorgvuldig het imago van...

'... koele kikker. Het ligt eraan wat je in welke rol doet. Als ik in naam van Groep C spreek, zoals tijdens en na de commissie in het Vlaams parlement, dan ben ik uitermate zakelijk. Dan toon ik geen emotie. Uiteraard had ik goesting om met dingen beginnen te gooien of die mensen die me al jaren vals beschuldigen te lijf te gaan. Maar ik zat daar als vertegenwoordiger van Groep C, van de twintig mensen die hier werken, van de partners die mee aandeelhouder zijn.'

'Noël Slangen van Groep C kiest altijd voor de zakelijke, professionele stijl. Dat verwachten onze klanten ook van ons. In de politiek cijfer ik me weg voor de mensen voor wie ik werk. Ik heb uiteraard zelf ideeën en gedachten, maar het zou ontzettend onprofessioneel zijn om mijn eigen oordeel te laten doorwegen in de buitenwereld.'

Heeft u zich wel genoeg weggecijferd?

'Ik heb een zekere bekendheid, wat een nadeel is voor de functie die ik uitoefen. Dat kan je niet wijzigen.'

U komt ook arrogant over.

'Ik wil niet ontkennen dat ik arrogant ben. Als er íets duidelijk is, dan is het wel dat ik arrogant ben. Ik heb die houding in het verleden opgebouwd, wellicht door mijn afkomst. Ik liet me gelden. Hier ben ik, ga opzij, zoiets. Maar dat betekent niet dat ik geen respect heb. Maar wel met een zekere arrogantie daarbij.'

U bent goed en u weet dat...

'Als ik daarop ja zou zeggen, zou ik zeer arrogant zijn. Dus: ja! (lacht luid)'

U komt uit een vierdewereldgezin, heeft nooit een diploma gehaald. Hoe zwaar weegt dat door in wat u doet?

'Dat diploma betekent niets voor mij, want ik ben vandaag gastdocent in heel wat universiteiten. Maar mijn afkomst weegt heel zwaar door in de persoon die ik ben. Respect voor de functie die iemand bekleedt, heb ik niet. Daarom heb ik ook altijd goed kunnen samenwerken met de decision makers van dit land. Ik ben niet onder de indruk van hun titel. Ook niet van pakweg de koning trouwens.'

'Mensen moeten op hun merites beoordeeld worden, wie ze ook zijn. Bij mij moet je je bewijzen. Interessante, intelligente mensen kom je overal tegen in de politiek en daarbuiten. Maar net zo goed ongelooflijke schijnvertoners, blaaskaken en onbekwamen. Ook op alle niveaus.'

Waarom heeft u zich ooit bekeerd tot Open VLD? U heeft voor alle partijen gewerkt zonder er lid van te zijn. Maar als directeur van Open VLD heeft u uw onafhankelijkheid opgegeven.

'Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat het voor mij het interessantste was toen ik kon samenwerken met Guy (Verhofstadt, nvdr.) Dat was de basis. Het is nooit mijn ambitie geweest om directeur te worden. Eigenlijk had ik geen behoefte aan een nieuwe job. Ik had al werk genoeg. Maar toen vroeg Guy me expliciet om algemeen directeur te worden.'

U had kunnen weigeren.

'Ik ben in mijn leven nog maar heel weinig mensen tegengekomen die neen kunnen zeggen tegen Guy. (lachend) Als jij zo iemand kent, mag je die me altijd voorstellen.'

Het gaat niet zo goed met uw partij.

'Het politieke klimaat is niet prettig. Het is er eentje van veel beschuldigingen en weinig resultaat. Er is weinig samenwerking tussen de partijen. Er is een opstoot van populisme en antipolitiek. De jongste jaren is er een golfbeweging aan de gang waarbij telkens een partij in het hoekje zit waar de klappen vallen. Dat is zo geweest bij CD&V en daarna bij SP.A. Nu zijn wij aan de beurt. Als die golfbeweging zich voortzet, zitten we goed. De klappen hebben we ondertussen al wel gehad.'

Au contraire: alle partijen die u opnoemt, hebben de verkiezingen verloren toen ze in dat hoekje zaten. Het ziet er niet goed uit voor uw partij, mijnheer Slangen.

'We zitten nu nog te ver van de verkiezingen. Iedereen heeft nu al slaag gekregen. Het is voor mij niet duidelijk wie de volle pot zal moeten betalen. We zitten in politiek heel volatiele tijden. Alles kan en je weet niet in welke richting iets gaat.'

'Maar het is wel een uitdaging, en daar hou ik van. Ik heb nooit mijn handen afgetrokken van problemen of risico's. Er zijn mensen die het succes opzoeken en dat opsouperen. Ik ben iemand die veeleer de crisis opzoekt om die aan te pakken.'

Bart Somers, de voorzitter van uw partij, heeft een nieuwe manier gevonden: constructivisme. De liberalen gaan constructief zijn en positief. Zijn woorden waren nog niet koud of Karel De Gucht maakt Charles Michel af in de regering. Wat denkt de directeur en communicatiespecialist van Open VLD dan?

(kort) 'Ik geef in de pers nooit commentaar bij mijn adviezen. Ik praat niet uit de keuken om mezelf interessant te maken.'

Ik zal de vraag anders stellen: is constructivisme een goede houding?

'Als je in de regering zit, heeft dat zijn gevolgen. Ik heb me altijd geërgerd aan het oppositiegedrag van N-VA toen ze in het kartel zat en de facto dus in de meerderheid. Als Open VLD zich zo opstelt, zal ik daar net hetzelfde van vinden. Ik ben altijd de pleitbezorger geweest van een loyale houding binnen de regering. Je mag wel een eigen mening hebben, maar hou dat binnenskamers om dat te manifesteren.'

Zei de man die de open debatcultuur uitvond.

'Ik hou van een open debatcultuur als die respectvol en inhoudelijk verloopt omdat - zeker in een coalitie met minstens vier partijen - het belangrijk is dat je de verschillende meningen van de partijen ziet.'

Respectvol, zegt u. Is wat Karel De Gucht heeft gedaan met Charles Michel - hem openlijk terechtwijzen over zijn Congo-escapade - onder te brengen in die categorie?

'Wat ik daarvan denk, zal ik tegen Karel zeggen. Ik vind het niet nodig om dat soort dingen in de media te bespreken.'

Wat moet Open VLD doen om uit het dal te kruipen?

'We moeten on-Vlaams zijn. We mogen ons niet bukken en hopen dat de wind aan ons voorbij gaat. (ratelt) We moeten reageren met ambitie, innovatie, durven dingen doen. Hopen en niet vrezen.'

Open VLD moet dus meer durven. Hebben ze in het verleden dan niet genoeg gedurfd?

'Jawel, maar je moet weten wanneer je niet meer aan het stuur zit. Twee jaar geleden heeft de kiezer geoordeeld dat het aan anderen was. Die mening moet je respecteren.'

U zit niet meer aan het stuur, maar wel nog vooraan in de auto.

'Af en toe is het belangrijk dat we de juiste weg wijzen als de man die stuurt, verdwaalt. Misschien doen we dat soms te weinig.'

Als ik u zo hoor, kan ik me niet voorstellen dat u er met nieuwjaar mee zal stoppen. Gaat u geen spijt krijgen van uw ontslag als directeur?

'Neen. Ik heb het gehad. Ik heb permanent behoefte aan nieuwe dingen. Ik ga het niet missen. Ik ben vrij onthecht. Onthechting is belangrijk om niet de gevangene te worden van jezelf.'

En wat als Guy Verhofstadt u vraagt om opnieuw aan boord te komen?

'Dan zal ik hem nog wel een advies geven in ruil voor een goed glas wijn. En ik zal hem duidelijk maken dat ik andere prioriteiten heb. Het voordeel daarvan is dat ik weet dat Guy altijd wel een goed glas wijn staan heeft.' (lacht)

Gaat Guy Verhofstadt binnenkort terugkeren op het nationale niveau?

'Dat zal van de omstandigheden afhangen. Hij is nog maar 55. Ik weet niet of je als partij altijd kan pleiten dat de mensen langer zullen moeten werken als je kopstuk op zijn vijfenvijftigste al met pensioen moet. De vraag is natuurlijk in welke functie hij terugkomt. Daar moet de kiezer in eerste instantie over oordelen. Hij zal sowieso kandidaat zijn op de Europese lijst. Hij zou gek als hij dat niet deed.'

En federaal?

'Dat beslist de kiezer. Twee jaar geleden vonden ze dat hij dat niet meer moest doen. Misschien denkt men daar nu anders over.'

Guy Verhofstadt blijft in elk geval de nummer één van Open VLD. Ooit zal het opnieuw gaan kriebelen bij hem. Welke raad zou u hem dan geven?

'Die zal ik hem persoonlijk geven. Niet in de krant. (lacht) Bij een goed glas wijn.'

Heeft u ergens spijt van?

'Voor mijn dertigste had ik alles gedaan wat ik als kind en tiener gedroomd had. Dat klinkt plezant, maar dat is niet zo. Ik wil nog interessante en uitdagende dingen doen en veel tijd hebben voor mijn gezin en mijn kinderen. Ik heb ze zien opgroeien, dus dat zit snor. Daarom zou ik ook nooit in de actieve politiek willen gaan. De opofferingen daar zijn te groot. '

Hoeveel verdient u?

(gniffelend) 'Meer dan een minister maar minder dan een voetballer.'